યુવાન માતાપિતાનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય

 યુવાન માતાપિતાનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય

કોવિડ-19 રોગચાળા અને ચાલી રહેલી વૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ પછી યુવા પેઢીએ ઘણા અકલ્પનીય અને ચમત્કારિક પગલાં લીધાં છે. ચંદ્રયાન 3 મિશનને સફળ બનાવવા પાછળ ઘણા યુવા વૈજ્ઞાનિકોનો સિંહફાળો રહ્યો છે. સ્પર્ધાત્મક દુનિયામાં જીવનની કોઈ કિંમત નથી રહી. આરામથી જીવવા માટે પૈસા કમાવવા દોડવું પડે છે. આ ઈચ્છાઓ કેટલીકવાર સાથીઓના દબાણ, સરખામણી, શો-ઓફ અને અન્ય નકારાત્મક વિચાર પ્રક્રિયાઓ હેઠળ વ્યક્તિઓ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે તેથી, તમે આર્થિક રીતે સક્ષમ હોવા છતાં, તમે ભાવનાત્મક રીતે જીવનને સંતુલિત કરી શકતા નથી, જે માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે.

આજના યુવાન માતાપિતા શિક્ષણ, નોકરી, કુટુંબ, સામાજિક દરજ્જો અને સોશિયલ મીડિયાની વધારાની જવાબદારીઓથી ઘેરાયેલા છે. મને વ્યક્તિગત રીતે દિવસમાં એકવાર સોશિયલ મીડિયા પર નજર રાખવાની આદત છે, પરંતુ હું અન્ય લોકો શું કરે છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે તેઓ કેવી રીતે વર્તે છે, તેઓ કેવા પ્રકારની નમ્રતા ધરાવે છે અને તેઓ જે કરે છે તેના પ્રત્યે તેઓ કેટલા સમર્પિત છે તેના પર હું ધ્યાન આપું છું. ઘણા વર્ષો સુધી લોકોનું અવલોકન કર્યા પછી, મને ખ્યાલ આવ્યો છે કે તેમાંના 50% થી વધુ લોકો તેઓ જે કરે છે તેનો ખરેખર આનંદ લેતા નથી, ફક્ત દેખાડો કરી રહ્યા છે. તેઓ ઘણીવાર એ સમજવામાં નિષ્ફળ જાય છે કે આવી ક્રિયાઓ તેમને તેમના બાળક સાથે વાસ્તવિક જોડાણ વિકસાવવામાં મદદ કરતી નથી

તાજેતરમાં એક દંપતિને મળી હતી તેમાં સ્ત્રી ગામમાંથી મુંબઈ અભિનય ક્ષેત્રે આગળ વધવા મુંબઈ આવી હતી અને તેનો પતિ પણ ફિલ્મ નિર્દેશન ક્ષેત્રે કાર્યરત હતો. બંને એકબીજાના પ્રેમમાં પડ્યા અને લગ્ન કરવાનો નિર્ણય લીધો અને થોડા સમયમાં તેઓ માતા-પિતા બની ગયા. માતા-પિતા બનવું અને આ દુનિયામાં નવું જીવન લાવવું એ એક સુંદર લાગણી છે. માતા અભિનય પ્રત્યેના તેના જુસ્સાથી પ્રેરિત હતી, અને પિતા તેના વ્યાવસાયિક કાર્યમાં વ્યસ્ત હતા. પરિણામે, બંનેમાંથી કોઈએ તેમના બાળકના ઉછેરમાં ધ્યાન આપ્યું નહીં અને બાળકને બોલવામાં તલકીફ થતી હતી. એક વ્યક્તિની સલાહ સાંભળીને તેઓ મારા પાસે આવ્યા ત્યારે મેં અનુભવ્યું કે માતા-પિતાનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય અસ્થિર છે તો બાળકની સારવાર કેવી રીતે કરવી. આ પ્રકારનું વલણ બાળક માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે. આનાથી વિપરિત પરિસ્થિતિ એ પણ છે કે ઘણા માતા-પિતા તેમના બાળકોને જરૂર કરતાં વધુ લાડ લડાવે છે. તે પણ બાળકના ઉછેર માટે અયોગ્ય છે. પહેલાના સમયમાં ઘરમાં શિસ્ત હતી. સારું જીવન જીવવા માટે સંસ્કારો અને નીતિશાસ્ત્ર ખૂબ જ જરૂરી હતા. સંબંધો જાળવવા અને બલિદાન આપવાને મહત્વ આપવામાં આવ્યું હતું. નમ્રતા અને દયા એ વાસ્તવિક જીવનના પાઠ હતા. મને લાગે છે કે આજના યુવાન માતા-પિતાએ સૌપ્રથમ તેમની પોતાની લાગણીઓને સંતુલિત કરવાની અને તેમની પોતાની માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓને દૂર કરવાની જરૂર છે. જ્યારે તેઓ એકબીજાને સમજી શકશે ત્યારે જ તેમને માતા-પિતા બનવાનો નિર્ણય લેવો જોઈએ. માતાપિતા બનવું એ જીવનની શ્રેષ્ઠ ક્ષણોમાંની એક છે. સારા રોલ મોડલ અને આત્મવિશ્વાસથી ભરપૂર બનશો, તો તમારું બાળક પણ તે આત્મવિશ્વાસ સાથે વિકાસ કરશે.

કેટલાક શિક્ષિત માતા-પિતા એ માનવા કે સ્વીકારવા તૈયાર નથી કે તેઓને વિશેષ જરૂરિયાતવાળા બાળક છે, જેના કારણે ઘણી બધી માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થાય છે જેને દૂર કરવા માટે તેઓ સંઘર્ષ કરે છે. જો કે, કેટલાક લોકો પરિસ્થિતિને સ્વીકારે છે અને અસંખ્ય પડકારોનો સામનો કરવા છતાં તેમના બાળકને ઉછેરવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરે છે. માતાપિતા બનવું એ જીવનનું સૌથી મોટું બિરુદ છે. તમારા બાળકોને શ્રેષ્ઠ ભેટો કરતાં તમારી હાજરીની વધુ જરૂર છે. જથ્થાને બદલે ગુણવત્તાને સમય આપો. તમારા પિતૃત્વનો આનંદ માણો. તમારા બાળકને શ્રેષ્ઠ સંજોગોમાં આગળ વધવા દો, પણ તેને તમામ સંજોગોથી વાકેફ પણ કરો. તમે માનસિક રીતે સ્થિર હશો તો માત્ર સારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે જ તમે તમારા બાળકને સંભાળી શકશો, અને તે તમારા બાળકમાં સારી રીતે પ્રતિબિંબિત થશે.