સકારાત્મક વિચારધારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય તંદુરસ્ત રાખે

 સકારાત્મક વિચારધારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય તંદુરસ્ત રાખે

આજકાલની દોડધામભર્યા જીવનમાં વ્યક્તિ માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્યની અવગણના કરે છે. જોકે, એક સ્વસ્થ જીવન માટે માનસિક સ્થિતિ અને તંદુરસ્ત શરીર ખૂબ જ જરૂરી છે. તે આપણા જીવનના દરેક પાસાને અસર કરે છે, આપણા સંબંધો, કારકિર્દી અને અમારી કુશળતામાં. જ્યારે આપણું માનસિક સ્વાસ્થ્ય સારું હોય છે, ત્યારે આપણે સ્વસ્થ રીતે વિચારી શકીએ છીએ, લાગણીઓને સંચાલિત કરી શકીએ છીએ, સંબંધો બનાવી શકીએ છીએ અને અમારી પૂર્ણ સંભાવનાઓને પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનનો અંદાજ છે કે 56 મિલિયન ભારતીયો ડિપ્રેશનથી પીડાય છે અને લગભગ 38 મિલિયન ચિંતાના વિકારથી પીડાય છે. ઉપરાંત, માનસિક સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ વધી રહી છે.

WHO અનુસાર, ભારતમાં દર સાતમાંથી એક વ્યક્તિ કોઈને કોઈ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાથી પીડાય છે. તેથી, માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત જાગૃતતા, પહોંચ અને માળખાકીય સુવિધાઓના અભાવને દૂર કરવાની સમયની જરૂરિયાત છે. ઈર્ષ્યા એટલે કે જલન જેવી લાગણીઓ છે જે પરસ્પર સંબંધોને બગાડે છે. ઘણી આપણે બતાવતા નથી પરંતુ આ લાગણી બીજાની ખુશીઓ જોઇને પણ થતી હોય છે. પરંતૂ શું તમને ખબર છે કે આ લાગણી તમારી મેન્ટલ હેલ્થને ખરાબ અસર કરી શકે છે. જેના કારણે સર્જનાત્મકતા પણ પ્રભાવિત થાય છે.

આપણા હિંદુ ગ્રંથોમાં અનેક ધાર્મિક વિધિઓ તથા પુસ્તકો અને વિચાર પ્રક્રિયાઓથી પ્રબુદ્ધ કર્યા છે. જો આપણે તેમાંથી જ્ઞાન મેળવીને તે વિચારોનો અમલ કરવાનું શરૂ કરીએ તો નકારાત્મકતા અને વિપરિત સંજોગો અસર કરી શકશે નહીં. મુખ્ય રીતે સૌથી પહેલા ભગવાન પર શ્રદ્ધા હોવી જરૂરી છે. રામાયણ, મહાભારત અને ભગવદ્ ગીતા જેવા પુસ્તકોમાં સમુદાયના નિર્માણમાં, દુષ્ટ શક્તિઓ સામે લડવામાં, સુખની શોધમાં અને સારા સ્વાથ્યને જાળવી રાખવા માટે જેમ અર્જુનને શ્રીકૃષ્ણએ યુદ્ધભૂમિ પર ગીતાજ્ઞાન આપ્યું હતું તે આપણા જીવન પર પણ લાગુ થાય છે. ભગવાને પણ માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિશે પણ વાત કરી છે.

વ્યસ્ત લાઈફ સ્ટાઈલના કારણે સ્ટ્રેસ કે પછી ડિપ્રેશનની ફરિયાદ થઈ શકે છે. મેન્ટલ હેલ્થને સુધારવાનો પહેલો ઉપાય મુસાફરી છે. કોઈ જગ્યાની સુંદરતા મનને મોહી લે છે તમેજ અહીં પહોંચ્યા પછી મન શાંત થાય છે. મુસાફરી કરવાથી આપણે નવી નવી જાણકારીઓ મળે છે. જો કોઈ આપણી સાથે જઈ રહ્યું છે તેમજ મુસાફરી દ્વારા આપણું બોન્ડિંગ પણ મજબુત બને છે. શું તમે જાણો છો ફરવાથી માત્ર સ્ટ્રેસ જ નહિ પરંતુ અન્ય બીજા પણ ફાયદા મળે છે. ફરવાથી આપણે રોજબરોજની લાઈફથી દુર થાયે છે. જેનાથી આપણા મગજમાં કોઈ સ્ટ્રસ આવતો નથી. કોઈ પણ પ્રકારની ચિંતા ન હોવાથી આપણા મગજમાં પોઝિટિવિટી આવે છે. ઘર અને ઓફિસના તણાવને કારણે હંમેશા સમસ્યાઓ વધે છે, પરંતુ મુસાફરી કરતી વખતે વ્યક્તિ પોઝિટિવ બની જાય છે અને પોતાના વિશે વધુ સારી રીતે વિચારવા સક્ષમ બને છે.

ટ્રાવેલિંગના કારણે આપણે પોઝિટિવ થઈ શકીએ છીએ.પોઝિટિવિટીની સાથે આપણે સારા નિર્ણય પણ લઈ શકીએ છીએ. વ્યસ્ત લાઈફ, સ્ટ્રેસ મગજને કમજોર બનાવનારી વસ્તુઓ ખોટા નિર્ણયો લેવાનું કારણ બને છે.

ટ્રાવેલિંગનો સૌથી મોટો ફાયદો છે આપણે શાંતિ મળે છે. ભાગદોડ ભરેલી લાઈફથી દુર શાંત માહૌલમાં થોડો સમય પસાર કરવો સારો રહે છે. ઝરણા કે પછી પહાડો પરનો માહોલ મિનિટોમાં જ આપણા મગજને શાંત કરી દે છે. શું તમે જાણો છો કે જ્યારે આપણે અંદરથી ખુશ હોઈએ છીએ ત્યારે આપણી ઈમ્યુનિટી પણ વધે છે. આપણા શરીરને પણ અલગ-અલગ સ્થળોની યાત્રાનો લાભ મળે છે. જો જોવામાં આવે તો ટ્રાવેલ કરીને પણ ઈમ્યુનિટી વધારી શકાય છે. જો તણાવને કાબૂમાં ન રાખવામાં આવે તો ડિપ્રેશનની ફરિયાદ થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે, ડિપ્રેશનનો સામનો કરતી વ્યક્તિએ ફરવા જવું જ જોઈએ. મુસાફરી ડિપ્રેશનને તમારાથી દૂર રાખવામાં મદદ કરે છે.

બાળક માતાના ગર્ભમાં હોય છે ત્યારથી આપણે ભગવદ ગીતા કે અન્ય ધાર્મિક પુસ્તકો વાંચતા હતા, પરંતુ હવે ધ્યાન બાળકના ઉછેરના ફાયદા અને ગેરફાયદાને ધ્યાનમાં લેવા તરફ વળ્યું છે. ગુણ મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ નકારાત્મક પરિણામો પર ધ્યાન આપવાથી માતા અથવા માતાપિતા હોવાનો આત્મવિશ્વાસ ઘટી શકે છે અને વિવિધ સમસ્યાઓ તરફ દોરી જાય છે. માતાપિતા તરીકે, શા માટે આપણે બાળકને વિશ્વમાં લાવવાનું નક્કી કર્યું તે ક્ષણથી માત્ર હકારાત્મકતા પર કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. બાળકને જન્મ આપવા સહિત તે પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી બધું જ અશક્ય લાગે છે. જરા વિચારો. તેથી, જ્યારે તમે બાળક લેવાનું નક્કી કરો છો ત્યારથી ભગવાન અને તમારા આત્મા પર વિશ્વાસ કરવાનું શરૂ કરો. માતાપિતા તરીકે, આપણે આપણા બાળકોમાં તે આત્મવિશ્વાસ કેળવવો જરૂરી છે કારણ કે આપણે તેમના પ્રાથમિક રોલ મોડેલ છીએ. મનોવૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો સૂચવે છે કે આપણે આપણા પર્યાવરણમાંથી 80% અને શિક્ષણમાંથી 20% શીખીએ છીએ, અને 80% પર્યાવરણીય શિક્ષણ માતાપિતા પાસેથી આવે છે. તેથી, માતા-પિતા તરીકે આપણે આપણા બાળકોમાં આ આત્મવિશ્વાસ કેળવવો પડશે જેથી તેમનો માનસિક વિકાસ સકારાત્મક અભિગમ સાથે થાય.

ફિલસૂફી છે જેને આપણે આપણા રોજિંદા જીવનમાં અપનાવવાની જરૂર છે, સકારાત્મક અભિગમ કેળવવા અને પોતાને વિકસાવવાનું શીખવાની જરૂર છે, જે માનવતાને સમજીને અને આપણા જન્મના સમયથી અને આપણા માતાપિતા પાસેથી દયા શીખીને પ્રાપ્ત કરી શકાય છે. મજબૂત માનસિક વિકાસ માટે તમારી વિચાર પ્રક્રિયામાં દયા મહત્વપૂર્ણ છે.