જેને પ્રેમ કરો તેના આભારી રહો

 જેને પ્રેમ કરો તેના આભારી રહો

પ્રેમ એ એવી લાગણી છે જેને શબ્દોમાં વર્ણવી શકાય તેમ નથી. જ્યારે તમે કોઈને પણ પૂછો કે પ્રેમ એટલે શું? ત્યારે દરેકની વ્યાખ્યાઓ દરેકના દ્રષ્ટિકોણ મુજબ અલગ જ હોવાની. દરેકની વિચારસરણીના પેરામીટરના માપ અલગ જ હોવાના, પણ તે પૂરતા તો ન જ હોઈ શકે કેમ કે, માત્ર અઢી અક્ષરના આ શબ્દનો અર્થ કરવા બેસીએ તો કદાચ અનંત શબ્દો મળીને પણ તેની પૂરતી વ્યાખ્યા માટે ઓછા પડે! પણ આ લાગણીને જો સમજી શકીએ ને તો પ્રેમ શબ્દ પોતે જ તેના અર્થ માટે પૂરતો લાગે.

કોઈપણ સંબંધમાં રહેલ પ્રેમના સેતુના પાયામાં વિશ્વાસ ખૂબ જ જરૂરી છે, કેમ કે, ” પ્રેમ એક એવો વિશ્વાસ જેનું પ્રમાણ ન તો આપી શકાય કે ન તો લઈ શકાય માત્ર માની શકાય.” વિશ્વાસના પરિબળની સાથે સાથે પ્રામાણિકતા, સ્વતંત્રતા અને સન્માનના પરિબળો પણ પ્રેમના સેતુમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે, આમાંથી કોઈ એકના પણ અસ્થિર થવાથી જે તે સંબંધમાં રહેલ પ્રેમનો સેતુ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. દુનિયાની બીજી વસ્તુઓને નફા નુકસાનના ત્રાજવે તોલતા આપણે ક્યારેક આ પ્રેમને પણ ત્રાજવે ચડાવી દેતા હોઈએ છીએ, ઘણીવખત આપણી ફરિયાદ હોય છે કે જે તે સંબંધમાં મેં જેટલો પ્રેમ આપ્યો એટલો સામેની વ્યક્તિ તરફથી મને નથી મળ્યો. પણ ત્યારે કદાચ આપણે ભૂલી જતા હોઈએ છીએ કે પ્રેમનું અસ્તિત્વ અમાપ છે.

જ્યારે આપણે જન્મ લઈએ છીએ અને આપણે બોલવાનું કે રડવાનું શરૂ કરીએ છીએ, ત્યારે તરત જ આપણા માતાપિતાના ચહેરા પર સ્મિત આવે છે, અને તેમનો ઉત્સાહ જોઈને બાળકના ચહેરા પર પણ આવી જાય છે. માતા-પિતા બાળકને તે હૂંફ આપે છે.  બાળકને લાગે છે કે તેઓ તેમના માતાપિતાના હાથમાં ખૂબ સુરક્ષિત છે, અને આ હૂંફ અને સ્નેહ સાથે, તેઓ આ વિશ્વનો ભાગ બનવા માટે સુરક્ષિત અનુભવે છે, સમય જતાં ભૂલી જાઓ કે આપણે શું કરવાનું પસંદ કરીએ છીએ. આપણે જવાબદારીઓથી ભાગી રહ્યા છીએ અને આપણને શું કરવું ગમે છે. વૈજ્ઞાનિક વિશ્વ અને ટેક્નોલોજીએ આપણને આપણા પ્રિયજનો માટેના સાચા પ્રેમને ભૂલી ગયા છે. આપણે તેના પર ધ્યાન આપવું જોઈએ, પિતૃત્વનો આનંદ માણવો જોઈએ અને આપણા માતાપિતાની હૂંફ હેઠળ આપણા બાળપણની કદર કરવી જોઈએ.

અમે એક વાર પરિષદ માટે સિંગાપોર ગયા હતાં. ભારતમાંથી ટોચના 40 ઓડિયોલોજિસ્ટ હાજર હતા. અમે બધા એકબીજા સાથે માહિતીની આપલે કરતાં હતાં ત્યારે તેમના જીવનના અનુભવોના આધારે બધા પોતપતાના મત વ્યક્ત કરી રહ્યા હતાં. અમારી પાસે સિંગાપોરથી એક વક્તા હતા જેઓ 30 વર્ષથી વધુ સમયથી ઑડિયોલોજી ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે, ત્યાં માત્ર એક ક્લિનિક ધરાવે છે અને સુનાવણીની સફળ પ્રેક્ટિસ ધરાવે છે. તેણે નિપુણતાપૂર્વક જણાવ્યું, "હું શ્રવણ સાધન વેચવાની પ્રેક્ટિસ કરતો નથી; હું લોકોના જીવનની ગુણવત્તા વધારવા માટે પ્રેક્ટિસ કરું છું." સાંભળવાથી તેમના જીવનની ગુણવત્તા કેવી રીતે સુધારી શકાય તે વિશે હું તેમને વિચારવા માટે કહું છું. તેણે દાવો કર્યો કે વ્યક્તિએ "સારી રીતે જીવવા માટે સારી રીતે સાંભળવું જોઈએ" અને ઉમેર્યું, "હું મારા ક્લાયન્ટને સમજાવું છું કે સુનાવણીનું મહત્વ શું છે અને જો સાંભળવાની અસર થાય છે, તો તે તમારા જીવન પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે." તમારા પ્રિયજનોને સાંભળવું - તમારા જીવનસાથી, તમારા કુટુંબ, તમારા પૌત્રો - સંગીત સાંભળવું, અન્ય લોકો સાથે વાતચીત કરવી, જીવન પ્રત્યેનો તમારો પ્રેમ - તમે શા માટે તેની સાથે સમાધાન કરવા માંગો છો? તેણે કહ્યું કે જો તમે તમારા ગ્રાહકોને નજીકનો કુદરતી અવાજ પહોંચાડો છો, તો તે ભૂલી જશે કે મને ભગવાને સાંભળવા માટેની ક્ષમતા આપી નથી. હું તેમના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈ હતી.

તેમણે ખૂબ જ સુંદર રીતે કહ્યું હતું કે, "આપણે શ્રવણ-ક્ષતિ ધરાવતા લોકોના મનોવિજ્ઞાનને સમજવું પડશે. તેઓ એ હકીકતને અવગણવા માંગે છે કે તેઓ સાંભળવામાં અક્ષમ છે; તેઓ "શ્રવણ સાધનોનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવશે" વિશે આત્મ-અસ્વીકારમાં છે, તેઓ કદાચ સાંભળવાની ખોટ સ્વીકારે છે, પરંતુ તેઓ બીજાને કહેવાની હિંમત ધરાવતા નથી કે તેમને સાંભળવાની ખોટ છે. તેઓ સ્વીકારે છે, પરંતુ તેઓ લોકો પાસેથી કોઈ મદદ લેવા માંગતા નથી. આપણે તેમના વર્તનને સમજવાની જરૂર છે અને પછી તેમને તે મુજબ માર્ગદર્શન આપવાની જરૂર છે." સ્પષ્ટ શબ્દોમાં, તેમણે કહ્યું કે જો હું ડિસ્કાઉન્ટ રાખીને શ્રવણ સાધનો વેચીશ તો ટૂંકા ગાળાના પૈસા કમાઈશ. જે પણ લોકોને હું મારો પ્રોડક્ટ આપી રહ્યો છું તે લોકો મને યાદ રાખે એવા પ્રકારે ડિઝાઈન કરવો જોઈએ અને ગુણવત્તામાં બાંધછોડ કરવી જોઈએ નહી. આપણે જે વ્યવસાય કરવાનું પસંદ કરીએ છીએ તેમાં દાખલ થવું જોઈએ કારણ કે આપણે જે કામ કરીએ છીએ તેને માત્ર આપણે ન્યાય આપી શકીએ છીએ. તમારા વ્યવસાયને પ્રેમ કરવો અને માણવાથી તમારા ચહેરા પર એક અલગ પ્રકારની ચમક અને ઊર્જા આવે છે, જે મેં સિંગાપોરના આ વ્યાવસાયિક ઑડિયોલોજિસ્ટમાં જોયું.

આપણે કેવી રીતે ભૂલી શકીએ કે ભગવાન કૃષ્ણએ તેમની કલ્પનાની ક્ષણથી બધું પ્રેમથી પરિપૂર્ણ કર્યું? તેમના પ્રેમ અને લીલાઓ આજે પણ લોકોના જીવનમાં ઘણાં પાઠ શીખવી જાય છે. આપણા માતા-પિતાનો પ્રેમ, આપણું કામ અથવા આપણા કામ પ્રત્યેનો પ્રેમ, આપણું જુસ્સો, અથવા કંઈક કરવાની આપણી ઇચ્છાઓ હોઈ શકે જે આપણે ક્યારેય ભૂલીએ નહીં, આપણી જાતને સાંભળવું, જીવનને પ્રેમ કરવું અને આપણે જે કરવાનું પસંદ કરીએ છીએ, આપણા વડીલો પાસેથી શીખવું અને આપણા પોતાના અનુભવો, અને આપણા અને અન્ય લોકો માટે વધુ સારા ભવિષ્ય તરફ દોરી જાય છે, વ્યક્તિએ ક્યારેય ભૂલવું જોઈએ નહીં કે તેઓ જેને પ્રેમ કરે છે.