સમસ્યાનું મૂળ કારણ જાણી લેશો તો એ સમાધાનના માર્ગે લઈ જશે

 સમસ્યાનું મૂળ કારણ જાણી લેશો તો એ સમાધાનના માર્ગે લઈ જશે

જ્યારે પણ આપણું જીવન મુશ્કેલીઓથી ઘેરાઈ જાય છે. તણાવ, બીમારી, નિરાશા, અસફળતા કે સંબંધોમાં તકલીફ ત્યારે આપણું ધ્યાન સીધું ઉકેલ તરફ જાય છે. આપણે દવા શોધીએ છીએ, સલાહ માગીએ છીએ, પોતાને દુરસ્ત કરવા માટે અનેક માર્ગો અજમાવીએ છીએ. પણ ખરેખર પૂછવાનું એ છે કે શું આપણે એ સમસ્યાનું મૂળ કારણ શોધવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ? મૂળ કારણ શોધ્યા વિના, જે કોઈપણ ઉપચાર કરીએ છીએ, તે માત્ર તાત્કાલિક આરામ આપે છે, પણ લાંબા સમય સુધી ફાયદો નથી કરે. જેમ કે કોઈ ઝાડના સુકા પાંદને કાપી નાખીએ, તો થોડીવારમાં એ ફરીથી ઊગી આવે. જો એની જડમાં જ તકલીફ હોય, તો જડ દૂર કર્યા વગર સમસ્યા દૂર નહીં થાય. કારણ શોધશો તો સમાધાન મળી જ જશે એ જીવન જીવવાની રીત છે. જ્યારે મન દુખી હોય ત્યારે કેટલાક પ્રશ્નો પોતાની જાતને પૂછવા જોઈએ. શું કોઈ અપેક્ષા છે કે જે પુરી થઈ નથી? શું હું મારું જીવન મારા હેતુ પ્રમાણે જીવી રહ્યો છું? શું હું સતત તણાવમાં જીવી રહ્યો છું?

ભગવદ ગીતામાં શ્રી કૃષ્ણ પણ અર્જુનને એ જ શીખ આપે છે કે કારણ શોધ, તું કોણ છે, તારો ધર્મ શું છે એ જાણ, એટલે તું દુવિધામાંથી બહાર આવી શકીશ. જીવન એ મંથન છે, અને દરેક સમસ્યાનો ઈલાજ તેના મૂળને ઓળખ્યા પછી જ શક્ય બને છે. જેમ આપણે ઈજા પર મલમ લગાવતા પહેલા એ જાણીએ છીએ તે કેવી રીતે પહોંચી એ જ રીતે  જ્યારે તમે જીવનની સમસ્યાઓનું સાચું કારણ શોધી લેશો, ત્યારે તેનો સાચો અને સ્થાયી ઈલાજ તમારું જીવન બદલી દેશે.

મેં એવા ઘણા લોકો જોયા છે જેમની લાઈફમાં વધુ લોકો નથી, સારા વિચારો નથી, સારી નોકરી નથી અને અશાંત છે. આપણું સાંસ્કૃતિક મૂલ્ય કહે છે કે પરિવારમાં એકતા રાખવી એ જીવનમાં મળેલું સૌથી મોટું વરદાન છે, પણ આજની સેલ્ફી-વિશ્વ અને આધુનિકતા પાછળ દોડતી દુનિયામાં આપણે એ મૂલ્યો ગુમાવતાં જઈ રહ્યા છીએ. આજકાલ આપણે ન્યૂક્લિયર ફેમિલી (છોટા પરિવાર) તરફ વધુ આકર્ષાઈએ છીએ, સરળતા અને સુવિધાઓ શોધીએ છીએ અને બહારના લોકોના સહારે બાળકોનો ઉછેર કરીએ છીએ. બાળપણમાં બાળકની યોગ્ય દેખભાળ એ સૌથી મોટી સુરક્ષા છે, જેને માતા-પિતા આપી શકે છે. કોઈપણ વ્યક્તિ માટે શ્રેષ્ઠ ઈલાજ એ જ હોય છે કે તેમને બાળપણમાં કેટલું પ્રેમ અને ધ્યાન મળ્યું છે.

અમે અમેરિકાના યોસેમિટી નેશનલ પાર્કમાં 1000 ફૂટ ઊંચા વોટરફોલ પર ટ્રેકિંગ કરી રહ્યા હતા ત્યારે ઘણા પેરેન્ટ્સ તેમના બાળકો સાથે પર્વચારોહણ કરી રહ્યા હતાં. બાળકોને પીઠ પર કે હાથમાં ઉંચકીને હસીખુશીથી એ ક્ષણને માણી રહ્યા હતાં. તે પરિવારોએ એમના બાળકો માટે તેટલી મજબૂત આંતરિક સુરક્ષા ઉભી કરી છે કે એ બાળકો પછીના જીવનમાં કોઈપણ પડકારોનો સામનો સરળતાથી કરી શકે છે. તાજેતરમાં હું અમેરિકા રહેતા કેટલાક ભારતીય પેરેન્ટ્સને મળી હતી. એક પિતા કહ્યા કે, “મારા બાળકો દર રવિવારે મંદિરમાં જાય છે અને ભગવદ્ ગીતાનું અધ્યયન કરે છે. હું પણ બીજા બાળકોને તેનું જ્ઞાન આપું છું.” એવા બાળકો ખૂબ આજ્ઞાકારી હોય છે અને ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતા વિશે ચર્ચા કરે છે અને એને કેવી રીતે ભગવદ્ ગીતાના જ્ઞાન વડે સમજી શકાય છે, એ પણ શીખે છે. કારણ અને પરિણામનો એક સિદ્ધાંત છે જે કહે છે કે આપણે જીવનમાં જે પણ કરીએ છીએ તેનું પરિણામ આપણા લંબાગાળાના ગુણવત્તાવાળા કાર્ય પર આધાર રાખે છે. આપણે કેટલી રીતે જીવીએ છીએ એનું વિશ્લેષણ પોતે કરવું જોઈએ કોઈ સમાજ, રિવાજ કે દેશને અનુસરીને નહીં. હું એક આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદમાં હાજર હતી જ્યાં મારા માર્ગદર્શક તરીકે કામ કરતા એક વક્તાએ ખૂબ સુંદર વાત કહી કે “કારણ શોધો અને ઈલાજ મળી જશે.”

કોઈને મર્સિડીઝ ગમે છે, તો કોઈને સ્પોર્ટ્સ કાર. કોઈ આરામ શોધે છે, તો કોઈ સાહસ. એ જ રીતે કેટલીક વ્યક્તિઓ માટે સાંભળવાની ડિવાઈસમાંથી આવતા અવાજો અસહ્ય હોય છે, તો કેટલીક માટે કોઈ તકલીફ નથી. એટલે કે ઓડિયોલોજિસ્ટ તરીકે દર્દીઓ માટે યોગ્ય ઇલાજ શોધવાનો પ્રથમ પગથિયું એ છે તેમને અવાજ કેવી રીતે અનુભવાય છે તે સમજવો. શોર-ભર્યા વાતાવરણમાં તેઓ કેટલી અસહજતા અનુભવે છે તે સમજવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

જો આપણે દૈનિક જીવનમાંથી થોડો સમય કાઢીને વિચાર કરીએ કે આપણું જીવન ધ્યેય શું છે શું આપણે ફક્ત પ્રવાહ સાથે વહેવા માગીએ છીએ કે આપણે સાક્ષાત્કાર કરીને જીવનમાં ઉદ્દેશ લાવવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ?

આજના સોશિયલ મીડિયા યુગમાં તુલના, સ્પર્ધા અને ઈર્ષ્યા આપણા શરીરમાં ધીમા ઝેર જેમ પ્રવેશ કરે છે. જો આપણે જે છે એમાં ખુશ રહીએ, તો એ સૌથી મોટું ઈલાજ છે. જો આપણે પ્રેમ અને દયા સાથે માનવજાતની સેવા કરીએ, તો આપમેળે આપણું માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે. આજે હું મારી જાતની આંતરિક વિશ્લેષણ અને સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણથી સુંદર જીવન જીવું છું જો હું જીવી શકું છું, તો તમે કેમ નહીં? આંતરિક શોધ એ સૌથી સુંદર સફર છે અને એની શરૂઆત તમારે તમારાથી જ કરવી જોઈએ.